Wist je dat veel oudere woningen onbedoeld onderdak bieden aan nuttige en kleine dieren? We hebben het over vleermuizen in de spouwmuur. Vooral bij huizen die gebouwd zijn tussen 1920 en 1991 komen deze dieren regelmatig voor.
Voor de natuur is dit waardevol. Alleen wanneer je jouw woning wilt verduurzamen, is het wel een belangrijk aandachtspunt. Vleermuizen zijn in Nederland namelijk beschermd. Daardoor mag je niet zomaar beginnen met het isoleren van de spouwmuur wanneer er vleermuizen aanwezig zijn. In dit artikel leggen wij uit waarom vleermuizen graag in spouwmuren leven, wat de wet hierover zegt en hoe je jouw woning toch op een verantwoorde manier kunt laten isoleren.
Twijfel je of er vleermuizen in de spouwmuur zitten? Dan is het verstandig om eerst een inspectie te laten uitvoeren voordat je begint met isoleren.
Waarom zitten vleermuizen in een spouwmuur?
Spouwmuren zijn voor vleermuizen de perfecte verblijfplaats. Het is er donker, windvrij en de temperatuur is het hele jaar door heel stabiel. Via kleine kieren in het voegwerk, open stootvoegen of openingen bij de dakrand glippen ze gemakkelijk naar binnen.
Vleermuizen gebruiken deze ruimte vaak in groepen (kolonies). Ze gebruiken de spouw als kraamkamer om hun jongen groot te brengen, als veilige schuilplaats tegen roofdieren of voor hun winterslaap. Omdat er in de spouw nauwelijks verstoring is, voelen ze zich daar helemaal thuis.
Hoe herken je vleermuizen in de spouwmuur?
Je merkt vaak niet eens dat je deze ‘onderhuurders’ hebt. Vleermuizen zijn namelijk mensenschuw, maken nauwelijks geluid en zijn vooral ’s nachts actief. Toch zijn er signalen waar je zelf op kunt letten:
- Vliegbewegingen: tijdens de schemering kun je ze rond het huis zien vliegen als ze op zoek gaan naar insecten.
- Geluiden: soms hoor je in de avond of nacht zacht krabbelende of piepende geluiden in de muur.
- Uitwerpselen: je kunt kleine, droge keuteltjes vinden op de vensterbank, de muur of onder een opening in de gevel.
- Sporen op de gevel: let op donkere vlekken of verkleuringen rondom kleine kieren en vliegopeningen.
Waarom zijn vleermuizen in de spouwmuur beschermd?
In Nederland vallen alle vleermuissoorten onder de Wet natuurbescherming. Dit betekent dat het verboden is om hun verblijfplaatsen te vernielen, de dieren te verstoren of ze te doden. Deze strenge regels zijn er niet voor niets; vleermuizen zijn belangrijk voor onze biodiversiteit. Eén enkele vleermuis kan per nacht wel duizenden muggen en motten eten, wat ze tot een natuurlijke vorm van plaagbestrijding maakt.
Bij spouwmuurisolatie is deze bescherming belangrijk. Als we een spouwmuur direct zouden vullen met isolatiemateriaal terwijl er nog dieren in zitten, kunnen ze niet meer weg en zullen ze overlijden. Daarom is het wettelijk verplicht om vooraf onderzoek te doen.
Wat betekent vleermuizen in spouwmuur voor spouwmuurisolatie?
Heb je te maken met vleermuizen in de spouwmuur? Dan betekent dit niet dat isoleren onmogelijk is, maar we moeten het wel natuurvriendelijk aanpakken.
Dit houdt in dat de woning eerst ‘natuurvrij’ gemaakt moet worden voordat er isolatie wordt geplaatst. Hiervoor gebruiken we vaak zogenaamde exclusion flaps. Dit zijn kleine eenrichtingsdeurtjes die over openingen in de gevel worden geplaatst. De vleermuizen kunnen wel naar buiten vliegen om voedsel te zoeken, maar ze kunnen daarna niet meer terug de spouw in.
Hoe wordt onderzocht of er vleermuizen in de spouwmuur zitten?
Voordat we beginnen met isoleren, controleren we eerst of er vleermuizen in de spouwmuur aanwezig zijn. Dit onderzoek voeren we niet alleen uit. Wij werken samen met vaste partners die gespecialiseerd zijn in natuurvriendelijk isoleren en het opsporen van beschermde diersoorten.
- eDNA-onderzoek: dit is een snelle en betrouwbare methode waarbij er met een speciale spons of roller DNA-sporen (zoals haren of huidschilfers) verzameld worden bij de openingen in je gevel. In het laboratorium wordt gecontroleerd of er vleermuis-DNA aanwezig is.
- Visuele inspectie: onze adviseur controleert de gevel op sporen zoals uitwerpselen en vlekken.
- Avondobservatie of apparatuur: soms is het nodig om tijdens de schemering met speciale apparatuur of een endoscoop (camera) in de spouw te kijken.
Dit onderzoek is belangrijk omdat je bij een negatieve uitslag (geen vleermuizen) vaak direct mag isoleren, wat tijd en kosten bespaart.
Wat moet je doen bij vleermuizen in spouwmuur?
Als je vermoedt dat er dieren in je muur zitten en je wilt gaan isoleren, volg dan deze stappen:
- Ga niet zelf aan de slag: probeer nooit zelf de dieren te verjagen of openingen in de muur dicht te stoppen.
- Neem contact op met een specialist: wij adviseren je over de beste aanpak en de wettelijke eisen.
- Houd rekening met de natuurkalender: het natuurvrij maken van de woning mag niet het hele jaar door. Tijdens de kraamtijd (april t/m juli) en de winterslaap (november t/m maart) mogen de dieren niet gestoord worden.
- Plan je isolatie: samen maken we een planning zodat de woning op het juiste moment natuurvrij wordt gemaakt en de isolatie daarna veilig kan worden aangebracht.
Vleermuizen in de spouwmuur en isolatie
Het ontdekken van vleermuizen in spouwmuur vraagt om een zorgvuldige aanpak. Dit betekent niet dat isoleren onmogelijk is, maar wel dat je eerst rekening moet houden met de natuur en de geldende regels. Door vooraf onderzoek te laten uitvoeren en de juiste stappen te volgen, kan jouw woning alsnog veilig en verantwoord worden geïsoleerd.
Bij ISOGUARD begeleiden we dit proces van begin tot eind. Wij werken samen met vaste partners die woningen op een verantwoorde manier natuurvrij maken wanneer er vleermuizen in de spouwmuur aanwezig zijn. Zo zorgen we ervoor dat de dieren beschermd blijven en dat jouw woning daarna veilig kan worden geïsoleerd.
Wil je jouw woning verduurzamen, maar twijfel je of er vleermuizen in spouwmuur zitten? Neem dan contact op met ISOGUARD voor advies en een inspectie. Wij bekijken jouw situatie, regelen indien nodig het onderzoek en zorgen ervoor dat jouw isolatieproject veilig, wettelijk correct en toekomstbestendig wordt uitgevoerd.
Veelgestelde vragen over vleermuizen in spouwmuur
Zijn vleermuizen in de spouwmuur gevaarlijk?
Nee, ze vormen geen gevaar voor de gezondheid en ze brengen geen schade toe aan de constructie van je huis. Ze knagen ook nergens aan.
Kun je spouwmuurisolatie plaatsen als er vleermuizen zijn?
Ja, maar alleen nadat de woning volgens de juiste procedures natuurvrij is gemaakt.
Wanneer zitten vleermuizen in de spouwmuur?
Sommige soorten zitten er het hele jaar door, anderen gebruiken het alleen als kraamverblijf in de zomer of als plek voor hun winterslaap.
Hoe lang blijven vleermuizen in een spouwmuur?
Vleermuizen zijn honkvast en kunnen jarenlang naar dezelfde plek terugkeren als de toegang open blijft.
